Welke alleenstaande
ouder met zorgtaak kan het zich permitteren om ziek te worden?. Weinigen, ik
ook niet.
Hoe doen andere
alleenstaande ouders dat dan?. Het is absoluut een nadeel van alleen zorgen
voor een kindje. Zodra er ook maar iets mis gaat moet je hulp vragen, niet
fijn, ik ben er niet handig in. Gelukkig mankeer ik van alles maar ben ik
nooit ziek op een jaarlijkse verkoudheid na.
Griep; ik herkende het niet uit
ervaring. En net als de hoop op lente gloort slaat er een virusje toe. Toch
nog, getver. Behhh. We eten zo gezond en de lente bolletjes staan al in de tuin
met knopjes. Behhh, daar trekt een virusje zich dus niets van aan. Eerst
nog proberen extra pillen te slikken en door te lopen. Tot ik opsta en zo
beroerd ben dat ik flauw denk te vallen. En dan is de eerste gedachte;
'ach gut en Doortje nou.'
Beslissen, wat doe ik, Doortje thuis laten en mijn
bed in duiken, als ze zoveel tv mag kijken als ze wil gelooft ze me
vast niet, of toch naar school gaan fietsen en in bed kruipen als ze
op school is. Doortje wil naar school; 'dan kan jij even ziek zijn Nana.' Tja
weten wij veel.
Zal je net zien,
4 afspraken die dag om af te zeggen. Het is ook meteen de laatste actie van die
week, alle afspraken cancelen.
Ik bibber en
zweet en hijg de week door. 'Je bent heerlijk warm Nana' zegt Doortje als ze
even komt kroelen. Niet op mijn hoofd aaien lieverd mijn haren doen ook pijn.
Ja, dat herkent ze wel, van die ene harde borstel, die doet ook altijd
pijn. Mama is net met haar nieuwe baan begonnen maar komt haar vrije dag om te
helpen. Fijn voor Doortje want ze is een klein beetje van slag. 'Nana wilde op
de tafel slapen met haar hoofd mama' verteld ze verbijsterd. Opa brengt me naar
de huisarts, even lekker huilen over hoe ziek ik me voel, gek is dat, die
tranen van belabberdheid zijn alleen daar gelegitimeerd.
Griep/lichte
longontsteking/antibiotica, en opa neemt de rest van de week de honneurs waar.
Dat is zelfs wel een beetje feestelijk want bij opa thuis mag
meisje tenten bouwen in het héle huis.
O zalige luxe in mijn eentje ziek te
kunnen zijn. Zonder eetlust, wel rillend en zwetend, niet anders te hoeven dan
in bed liggen. Doortje komt iedere avond wel thuis slapen zodat er niet al te
veel veranderd in haar dagelijkse leven. Kwestie is wel of ik haar dan
makkelijker besmet, wat is de incubatie tijd van dit virus? Toch maar zo, ze
wil nooit lang logeren. Bovendien wil ze weten hoe ik er aan toe ben. Elke
keer weer zittend op de rand van mijn bed komt ze me zachtjes aaien op mijn
hand. Zo lief.
Tonio van A.F.Th
van der Heijden, 1Q84 van Haruki Murakami en een beetje Daphne Deckers lezen,
sloten thee er bij, en je overleeft zo'n week toch niet onaardig. 'Ben je
er al klaar mee Nana?' vraagt Doortje op dag 8. Nou, ok, morgen maar weer eens
in de wereld gaan kijken.
.
Een van de
heerlijke momenten van de dag is s´avonds laat. Vlak voor ik ga
slapen dek ik Doortje nog even toe. Zolang ze bij me is levert dat me een
geluks kriebel in mijn buik op, ´een alles is goed´ beleving. Vaak slaapt ze
als een kikker op haar buik met de knietjes naast haar middel, tientallen
knuffels om zich heen. Duim in haar mond, en zo niet de ´overbeet´ een
beetje zichtbaar. Soms ligt ze net als op de IC toen ze geboren werd,
op haar knieën, kontje omhoog. Het vertederd me, maakt me een beetje meditatief
en dankbaar. Dat dit kleine grietje het gehaald heeft en zo pittig werd.
Dat we allemaal bij elkaar zijn gebleven. Ik heb haar graag dicht tegen me aan,
gelukkig zij ook. s 'Morgens na het wakker worden samen in bed, om de beurt in
elkaars armen. Op de bank als we boekjes lezen, dan heet het 'lekker strak
zitten'.
Zo vertrouwd ook
omdat in een nieuw lijfje allerlei delen van andere geliefden terug te zien
zijn. Dat gezichtje precies als van haar mama, net als dat mooie ranke
hertelijfje en die heerlijke lenigheid, waarvan een revalidatie arts vroeger
eens zei dat mama in een circus terecht was gekomen als ze in China geboren zou
zijn. De lange heel smalle voeten waarvoor ik weer ver weg moet om passende schoenen te vinden, net als voor haar mama destijds. Die opwippende grote teen met heel platte nagels als van haar
opa, waar ik ooit 12 jaar mee was. De oorklachten van mijn familie. Dat
neusje, heel erg niet van óns, net als de snel bruinende huid, welke ik allebei
meteen herkende als zijnde van haar papa, die zij zo graag zou kennen, en ik 1
jaar meemaakte. Dat huidje wat neigt naar exceemachtige uitslag als
bij mijn vader en mij. Die geweldig mooie lange slanke vingers van
haar overgrootmoeder, ik heb goede hoop dat die lange benen ook gaan
lijken!
Dat mooie lijfje, maar wel met een litteken op de buik.
Als herinnering aan spannende tijden. Nadat mama de 20 weken echo had laten
maken bleek Doortje een open buik te hebben. De darmen lagen door een gaatje uit
de buik. Ik werd nog banger dan ik al was, de huidige tijd voorziend maar
twijfelend aan mijn kunnen. Haar papa verdween. Stom genoeg ben ik alle
informatie over de aandoening gaan goochelen en via fora kwam ik
rampzalige scenario's tegen over kindjes met een gastro-schizis. Voor eeuwig
afgeleerd. Doortje bleek een bikkel, werd de welbekende uitzondering
op de regel. Licht geboren, 1800 gram, meteen dezelfde nacht geopereerd, 7
weken Sophia kinderziekenhuis. Herstelde opbeurend snel. Oeverloze
controles volgden maar nooit één enkele complicatie. Dat lijfje herbergt ons en
wij herbergen Doortje. Lekker strak.
Er waren nogal
wat pijntjes vooraf bij Doortje. Beetje in het hoofd, beetje in de buik,
beetje in de benen, of een staartje van een of ander griep
virusje? Spannend om naar de 6e verjaardag toe te leven. Aftellen
en veel verheugenissen. Mama sliep 2 nachtjes bij ons, extra
vreugde. Gezellig en ook handig met versieren en allerlei
voorbereidingen.
Het verjaarsontbijt met ons vieren want opa schoof ook
even aan vóór zijn werk. Op de school van Doortje is het de gewoonte om
met jarige kleuters 5 minuutjes later te komen en als ouder een half
uur te blijven. Doortje was zo trots dat mama er bij was. Ik was
ontroerd door meisjes bekkie. Te zien hoe ze genoot van alle klasse
rituelen; alle kindjes feliciteren om de beurt, de jarige deelt muziek
instrumentjes uit aan zoveel kindjes als je leeftijd telt, zelf de liedjes
kiezen. Boven op de feeststoel staand. Happy birthday wordt
gezongen in verschillende uitvoeringen; happy peppy sjanghai, bloedserieus gezongen
door 21 kindjes vond ik zo schattig. Carnaval werd die zelfde dag
gevierd, dubbel vreugde. Alle kleuters verkleed, leverde prachtige foto's op. Toen
mama en ik vertrokken begonnen ze net met de polonaise. 21 Verkleedde
kinderen héél voorzichtig handjes op elkaars schouders achter elkaar aan schuifelend door
de klas. Nog nooit zag ik zo'n ingetogen optochtje. Ach wat lief om te zien.
Ook thuis veel om
van te genieten. Het partijtje met 6 vriendinnen. Cakejes versieren
en de rest van de middag ouderwetse spelletjes. Stoelendans blijft een
hit, wel even huilen als je als jarige heel snel af bent, maar tante
'kleuterjuf' lost het snel op met de vraag of Doortje mee wil jureren. Spekkie
happen. 'Wat is weg' onder een doek liggen 10 verjaarsartikelen, steeds
1 weghalen. Zo spannend voor kleuters, thuis steken ze ook hun vinger op
als ze het antwoord weten! En natuurlijk twister. Elk kind
vrijwillig in de kreukels, 7 kleine kontjes in de lucht. Meteen de
volgende dag het feest voor familie en vrienden. Gelukkig mocht in
de ochtend een overbuurmeisje bij ons blijven en in de middag nam zoonlief een
achterneefje mee. Een feestje met alleen ouderen leek me niet gezellig
voor Doortje, en in de familie en vriendenkring zijn nog geen kinderen waar
ze zich mee zou kunnen vermaken.
Afgelopen week knutselde ze een
cadeau voor mijn 84e verjaardag!!! Denkend dat 31 jaar wachten echt niet
zo lang is. Had ze per ongeluk de 8 en de 4 omgedraaid dan had ik het
presentje nog tegoed gehad, maar goed het leven van een Nana is zoals het is en
ik heb haar immers beloofd 100 te worden.
Druk was het, dat wel, Doortje
had amper tijd om alle kadootjes uit te pakken. Ze is mega verwend. Eén
dag in het jaar snoepen zoveel als ze wil. Heel erg blij is Doortje
met een potje gummy achtige pasta waar je balletjes van kunt rollen die
dan ook echt stuiteren. Net als zij zelf, een kleine gelukkige stuiterende
kleuter. Soms weet je niet waar ze het meest blij mee zijn. Aan het
einde van het hele feest stop ik Doortje in bed, ze zegt; 'ik ben tevreden
Nana'. Liefje mijn liefje wat wil je nog meer.
Zolang als ik me
herinner worden er bijnamen in mijn familie gebruikt. Misschien is
het dorps. Of het kan het komisch talent van mijn moeder
zijn, (hoewel mijn vader er ook een handje van heeft). Een dame uit
onze buurt heette ´natte krant´zal wel met haar eeuwig oude nieuwtjes te
maken hebben gehad. We hadden ook een meneer die ‘korte beentjes´ werd
genoemd. Ik kende vaak de herkomst van die bijnamen niet eens. Het is
niet altijd flatterend maar soms wel heel treffend. Nu nog kan ik wel
eens iemand typeren met één enkel kenmerk. Op de fiets zie ik vaak een dame die ik 'Blije vogel' noem; ze lacht altijd. Ook mijn broers en zussen
droegen een bijnaam. Die durf ik niet te herhalen uit angst voor verlate
represailles. Het kon typering of spot zijn. De mijne was ´muis´ en nog
een variant op mijn voornaam.
Ook Doortje roept velen aan met
hun bijnaam. Van jong af aan.
De naam ‘Nana´ is
een verbastering op mijn eigen naam. Ze hoorde mijn roepnaam in haar
eerste jaar vaak en maakte er met haar beginwoordjes deze titel
van. Later hoorde ik hoeveel betekenissen Nana heeft in andere talen,
allemaal verschillende aanspreekvormen voor opa´s en oma´s van vaders of
moederszijde. Eén opa heet ´Blij Blij.’ Doortje en hij keken
oeverloos naar de dvd ´Dribbel gaat naar de optocht.´ Daar zit een heel lief
liedje in; dat opa zo blij is de opa van Dribbel te zijn. Ze zongen
en dansten dat liedje vaak mee en zijn titel was geboren.
Eén andere
opa heet ‘Toet´ hij is vrachtwagen chauffeur. Lijkt me logisch. Mijn
vader heet voor meisje ´opa Wandel´ laat zich ook niet echt raden. Ze
wandelden graag met de handjes op de rug in het bos.
Bij hem hoort een
'oma Wandel'. Er is ook een 'oma Toet' want opa Toet heeft geen vrouw
maar wel een moeder. Grootouders en overgrootouders gooien we voor
het gemak allemaal op één hoop. Met Baboeska popjes laat ik wel eens
aan Doortje zien wie uit wie voort kwam. Vindt ze heel gek want ik ben
al oud maar ouder kan dus nog erger worden!!!
Wat een afschuwelijk idee
dat ze mij net zo oud ervaart als mijn 80jarige ouders. Als Nana moet ik
wel incasseren zeg. Bloos.
Sinds mama een nieuwe liefde heeft is er via
zijn ouders nog een opa en oma 'Plaatsnaam' bij gekomen. Ik weet het;
misschien voor buitenstaanders een beetje complexe familie verhoudingen maar
voor Doortje en ons is het leven zo glashelder. Ook mama kreeg een paar
jaar terug een bijnaam. Haar eigen naam met een rijmwoord er
achter. Maar dat was niet oké. Mama wil alléén mama genoemd
worden. En dat begrijp ik dan wel, met een mama mag je niet spotten.
En voor je het
weet is Doortje 6 jaar. Het is zo'n leuk werkje om deze 6e
feestdag voor te bereiden. Ik geniet daar van.
Maar wie doet wat is
de grote vraag.
Samen met Doortje heb ik een uitnodiging
gemaakt, via mail verstuurd, en er een paar uitgedraaid voor de opa's en
oma's die nog van voor de oorlog zijn en geen pc gebruiken. Doortje noemt
de kleuren die ik voor een bepaalde overgrootouder kan kiezen. Ze denkt
goed na over wie welke kleuren combinaties het mooist zal vinden.
Overal
in huis liggen kleine mini verrassingen verstopt. Soms ontdekt ze toch
iets en dat kan me dan niets schelen, het vergroot zelfs de pret.
Bij
een webshop liet ik een gratis, vinyl, spandoek maken, met een mooie
decoratie en felicitatie, helemaal persoonlijk. Om het doek plat te
krijgen verstopte ik het onder het vloerkleed, goeie plek dacht ik. Tot
Doortje ruimte wilde maken voor haar duplo trein en het kleed wilde dubbel
klappen! 'Geeft niet hoor Nana, ik heb maar een klein stukje gekeken, het
is wel Dora hé?' Dat vind ik dan grappig.
In een lade waar
zij nóóit komt (lijkt wel die reclame van dat hondje; doet 'ie anders nooit
hoor) verstop ik wat frutsels. Die gek gevormde rietjes die altijd een
beker topzwaar maken, maar vooruit maar ze vindt ze zo mooi, lieve gratis
labeltjes van een andere webshop die we op haar partijtje gebruiken,
een ondergoedje met glimmers, frutsels dus.
Zelf gebruik ik die lade wel
vaak en juist nu laat ik hem een keer open staan. 'Oh nana, mijn
lievelingsrietjes, die wou ik zo graag'.
Het is zo makkelijk om een
kind blij te maken.
We schrijven schattige uitnodigingen aan 6
vriendinnetjes, ze zet zelf haar naam er onder, heel trots.
Zoonlief
vraagt wat ze wil krijgen, zegt ze; 'laat maar zitten ik hou van
verrassingen'.
Ook mama wil haar deel in het feest bijdragen. Alle
verjaardagen hebben we er voor gezorgd dat het grootste cadeau van mama
is.
Of anders het mooiste of meest gewenste cadeau. Ik probeer
alle plannen te bespreken met mama maar sommige dingen regel ik
meteen. En dat gaat dit jaar niet goed. Ik ben te snel, te
enthousiast. Tot mama zegt dat ze zich buitengesloten voelt nadat ze een
voorstel deed wat ik te duur vindt. Au. Dat is niet de
bedoeling. Mama's inzet is niet altijd voorspelbaar voor me. Ik
laat haar zien wat ze zelf al geregeld en aangeschaft heeft, ze heeft een hippe
taart geregeld, haalt nog wat versieringen, koopt met Doortje
samen snoepgoed. We bespreken wat er nog moet gebeuren, via facebook, sms
en telefoon. Haar rol is groot en veel credits gaan naar mama. Als Doortje hoort dat mama dan wel 2 nachtjes komt logeren is alle verheugenis
compleet. De rollen zijn weer duidelijk. Kom maar op met dat
feestje.
Mijn overgang was
nogal een bevalling, letterlijk. Het was een missie. Doortje kwam bij me
wonen en ik raakte in de overgang. Een rare streek van het leven en
het bleek een bijzondere ervaring. Mijn lichaam wilde beginnen
aan een nieuwe fase en Doortjes aanwezigheid liet me terug gaan naar start,
zonder de energie van toen. Moederschap. Een meesterlijk
voordeel was het kwijt raken van mijn mood-swings. Het leek een beetje
sturen tegen het verkeer in. Mijn leven stond op z'n kop, Doortje was bezeerd
dus ik probeerde zo rustig en klein mogelijk de dagen door te komen. Zwetend,
mensenlief het zweet brak me zo vaak uit. Ik vroeg me wel eens af in
hoeverre de opvliegers mijn ware gemoedstoestand verbloemden. De 3 RRRen
leken mij de beste remedie voor Doortje maar ik gedijde er zelf ook bij. Veel
instanties om ons heen, pleegzorg, jeugdzorg, de instelling waar mama
begeleiding van kreeg en de instelling waar meisje kort was geweest, de
consultatiebureau arts. Het sophia kinderziekenhuis bezochten we toen nog
omdat Doortje met een gastro schizis geboren was (open buik). Mama in een
roerige fase waar ik ongerust over was, soms ook spoorloos verdwenen. Een
verdeelde familie om alle zorgen die er waren, iedereen had wel een oplossing
of idee over wat er gebeuren moest, maar ik ben niet zo goed stuurbaar en wel
heel eigenwijs.
Of ik kon kiezen tussen Doortje en mama vroeg een
instantie, ja knikte ik, want ik werkte aan alles mee om Doortje bij me te
krijgen, nee dacht ik heel hard, nooit zou ik kiezen. Al snapte ik
zelf ook wel dat alle stress geen gezonde factor was, maar ik had een missie; Doortje
en mama samen, zo vaak als ons drieën zou lukken. Het kostte me
veel energie. Gelukkig kreeg ik 4 weken vrij, pleegzorgverlof. Ik
werkte toen nog maar wist al dat mijn ontslag dreigde door een
reorganisatie.
Voor het overzicht gebruikte een lijst waar op ik alle
contacten bijhield, hun rol, professie en telefoonnummer, het waren er meer dan
100. De overgang hield voor mij allerlei in: van alleenwonend naar
samenwonend, van oma naar verzorger, van werkende naar werkeloze. Dat
laatste zou nog gunstig voor ons uitpakken, een poos rust na alle
commotie. Van vaak beschikbare vriendin/zus/dochter/moeder/werknemer naar
zelden nog beschikbare wat dan ook. Doortje had net geleerd om op handen en
voeten te staan en dan onder haar billen door te kijken. Voor mij een
leuk excuus om een opvlieger te verbloemen. ‘Niks aan de hand hoor, we
gymmen'. Ik was in ieder geval lekker warm voor meisje! 2008 was een
prachtige zomer, ik ging over en als beloning werd ik een Nana. Mission
accomplished.
Waar sneeuw
allemaal niet goed voor is. Ik kijk er naar door de ogen van Doortje. Genieten. Want
zo is het wel in ons leven samen, ik beleef de wereld nu vaker bewust omdat Doortje
mij voordoet als een kind te ervaren. Welke oma ligt zo vaak in
de sneeuw? Lucky me. Koude vingers, natte kleren, warme
chocolademelk; 'maak maar echte Nana'.
Ze huilde de eerste morgen dat we de
sneeuw achterbuiten moesten bevlekken met onze voetstappen. Ik herinnerde
me dat ook, zo zonde om door die pracht heen te lopen. Verse sneeuw lijkt
zoveel van ´alles is goed, mooi, stil en zacht´. Zodra de sneeuw een nieuw
spoorzoekspel werd
was het weer goed. We zoeken samen uit wie welke sporen maakte. Grote
voeten, kleine voeten, slee, fiets, poes, hond een
vogel. We zoeken de hele omgeving af.
We kregen een
3poot met tableau er op. Nu is er een vogel restaurant in de tuin. vogels voeren
Vlak voor het
keuken raam bespiedden we de vogels. Mocht het de 1e jaren van Doortjes
komst hier nog wel eens lijken alsof het leven alleen maar ´kind´
ademde, inmiddels gaat Doortje ook steeds vaker mee in mijn wereld. Ze
herkent al heel wat vogels. Samen voor het keukenraam stil zitten wachten
om te zien wie er komen voor vers voer. We kraaien zelf van plezier als er
een nieuw soort langs komt. Voor de lol pakken we er de vogelgids
bij. Alsof die vogel echter wordt als we de beschrijving hebben gelezen en
de foto gezien. 'Ja dat klopt Nana zijn snavel is oranje'.
Ik kan niet
wachten om te vertellen wie er op bezoek waren in de tuin als ze weer uit
school komt.
We gaan zo
vaak mogelijk op de slee naar school. Ik weet niet of je Edina kent, van Absolutely
Fabulous, maar zoals zij een poging doet om te rennen (ziet er niet uit!)
zo voel ik me dan. Dolle pret.
Ik kan Doortje
niet blijer maken dan wanneer we samen op de slee van een heuveltje
afglijden. Zij gilt
'joehoeoeoe' en ik gil lekker mee. Dan maar Edina. Iedere dag
weer. Doortje durft inmiddels ook op haar buik naar beneden te glijden,
'jij durft dat niet hé Nana?' Nee duhuh, dan hangt er van alles om
die slee heen. Handen in de lucht, dat durft Nana nu wel als ze naar
beneden glijdt. Ook mama voelt zich weer kind, zei ze, als ze komt spelen
met Doortje, ik snap dat wel.
Sneeuwballen gooien. 'Dat is heel erg
niet grappig Nana' roept Doortje als er een sneeuwbal op haar koppie terecht komt. Er
ligt nog een opblaasbare slee te wachten, zo'n autobandachtig
ding, kerstpakket cadeau, maar dat is deze Edina nog even
een glij manoeuvre te veel.
Gelukkig komt er nog meer
sneeuw volgens de weersvoorspelling!