Zolang als ik me
herinner worden er bijnamen in mijn familie gebruikt. Misschien is
het dorps. Of het kan het komisch talent van mijn moeder
zijn, (hoewel mijn vader er ook een handje van heeft). Een dame uit
onze buurt heette ´natte krant´zal wel met haar eeuwig oude nieuwtjes te
maken hebben gehad. We hadden ook een meneer die ‘korte beentjes´ werd
genoemd. Ik kende vaak de herkomst van die bijnamen niet eens. Het is
niet altijd flatterend maar soms wel heel treffend. Nu nog kan ik wel
eens iemand typeren met één enkel kenmerk. Op de fiets zie ik vaak een dame die ik 'Blije vogel' noem; ze lacht altijd. Ook mijn broers en zussen
droegen een bijnaam. Die durf ik niet te herhalen uit angst voor verlate
represailles. Het kon typering of spot zijn. De mijne was ´muis´ en nog
een variant op mijn voornaam.
Ook Doortje roept velen aan met
hun bijnaam. Van jong af aan.
De naam ‘Nana´ is
een verbastering op mijn eigen naam. Ze hoorde mijn roepnaam in haar
eerste jaar vaak en maakte er met haar beginwoordjes deze titel
van. Later hoorde ik hoeveel betekenissen Nana heeft in andere talen,
allemaal verschillende aanspreekvormen voor opa´s en oma´s van vaders of
moederszijde. Eén opa heet ´Blij Blij.’ Doortje en hij keken
oeverloos naar de dvd ´Dribbel gaat naar de optocht.´ Daar zit een heel lief
liedje in; dat opa zo blij is de opa van Dribbel te zijn. Ze zongen
en dansten dat liedje vaak mee en zijn titel was geboren.
Eén andere
opa heet ‘Toet´ hij is vrachtwagen chauffeur. Lijkt me logisch. Mijn
vader heet voor meisje ´opa Wandel´ laat zich ook niet echt raden. Ze
wandelden graag met de handjes op de rug in het bos.
Bij hem hoort een
'oma Wandel'. Er is ook een 'oma Toet' want opa Toet heeft geen vrouw
maar wel een moeder. Grootouders en overgrootouders gooien we voor
het gemak allemaal op één hoop. Met Baboeska popjes laat ik wel eens
aan Doortje zien wie uit wie voort kwam. Vindt ze heel gek want ik ben
al oud maar ouder kan dus nog erger worden!!!
Wat een afschuwelijk idee
dat ze mij net zo oud ervaart als mijn 80jarige ouders. Als Nana moet ik
wel incasseren zeg. Bloos.
Sinds mama een nieuwe liefde heeft is er via
zijn ouders nog een opa en oma 'Plaatsnaam' bij gekomen. Ik weet het;
misschien voor buitenstaanders een beetje complexe familie verhoudingen maar
voor Doortje en ons is het leven zo glashelder. Ook mama kreeg een paar
jaar terug een bijnaam. Haar eigen naam met een rijmwoord er
achter. Maar dat was niet oké. Mama wil alléén mama genoemd
worden. En dat begrijp ik dan wel, met een mama mag je niet spotten.
En voor je het
weet is Doortje 6 jaar. Het is zo'n leuk werkje om deze 6e
feestdag voor te bereiden. Ik geniet daar van.
Maar wie doet wat is
de grote vraag.
Samen met Doortje heb ik een uitnodiging
gemaakt, via mail verstuurd, en er een paar uitgedraaid voor de opa's en
oma's die nog van voor de oorlog zijn en geen pc gebruiken. Doortje noemt
de kleuren die ik voor een bepaalde overgrootouder kan kiezen. Ze denkt
goed na over wie welke kleuren combinaties het mooist zal vinden.
Overal
in huis liggen kleine mini verrassingen verstopt. Soms ontdekt ze toch
iets en dat kan me dan niets schelen, het vergroot zelfs de pret.
Bij
een webshop liet ik een gratis, vinyl, spandoek maken, met een mooie
decoratie en felicitatie, helemaal persoonlijk. Om het doek plat te
krijgen verstopte ik het onder het vloerkleed, goeie plek dacht ik. Tot
Doortje ruimte wilde maken voor haar duplo trein en het kleed wilde dubbel
klappen! 'Geeft niet hoor Nana, ik heb maar een klein stukje gekeken, het
is wel Dora hé?' Dat vind ik dan grappig.
In een lade waar
zij nóóit komt (lijkt wel die reclame van dat hondje; doet 'ie anders nooit
hoor) verstop ik wat frutsels. Die gek gevormde rietjes die altijd een
beker topzwaar maken, maar vooruit maar ze vindt ze zo mooi, lieve gratis
labeltjes van een andere webshop die we op haar partijtje gebruiken,
een ondergoedje met glimmers, frutsels dus.
Zelf gebruik ik die lade wel
vaak en juist nu laat ik hem een keer open staan. 'Oh nana, mijn
lievelingsrietjes, die wou ik zo graag'.
Het is zo makkelijk om een
kind blij te maken.
We schrijven schattige uitnodigingen aan 6
vriendinnetjes, ze zet zelf haar naam er onder, heel trots.
Zoonlief
vraagt wat ze wil krijgen, zegt ze; 'laat maar zitten ik hou van
verrassingen'.
Ook mama wil haar deel in het feest bijdragen. Alle
verjaardagen hebben we er voor gezorgd dat het grootste cadeau van mama
is.
Of anders het mooiste of meest gewenste cadeau. Ik probeer
alle plannen te bespreken met mama maar sommige dingen regel ik
meteen. En dat gaat dit jaar niet goed. Ik ben te snel, te
enthousiast. Tot mama zegt dat ze zich buitengesloten voelt nadat ze een
voorstel deed wat ik te duur vindt. Au. Dat is niet de
bedoeling. Mama's inzet is niet altijd voorspelbaar voor me. Ik
laat haar zien wat ze zelf al geregeld en aangeschaft heeft, ze heeft een hippe
taart geregeld, haalt nog wat versieringen, koopt met Doortje
samen snoepgoed. We bespreken wat er nog moet gebeuren, via facebook, sms
en telefoon. Haar rol is groot en veel credits gaan naar mama. Als Doortje hoort dat mama dan wel 2 nachtjes komt logeren is alle verheugenis
compleet. De rollen zijn weer duidelijk. Kom maar op met dat
feestje.
Mijn overgang was
nogal een bevalling, letterlijk. Het was een missie. Doortje kwam bij me
wonen en ik raakte in de overgang. Een rare streek van het leven en
het bleek een bijzondere ervaring. Mijn lichaam wilde beginnen
aan een nieuwe fase en Doortjes aanwezigheid liet me terug gaan naar start,
zonder de energie van toen. Moederschap. Een meesterlijk
voordeel was het kwijt raken van mijn mood-swings. Het leek een beetje
sturen tegen het verkeer in. Mijn leven stond op z'n kop, Doortje was bezeerd
dus ik probeerde zo rustig en klein mogelijk de dagen door te komen. Zwetend,
mensenlief het zweet brak me zo vaak uit. Ik vroeg me wel eens af in
hoeverre de opvliegers mijn ware gemoedstoestand verbloemden. De 3 RRRen
leken mij de beste remedie voor Doortje maar ik gedijde er zelf ook bij. Veel
instanties om ons heen, pleegzorg, jeugdzorg, de instelling waar mama
begeleiding van kreeg en de instelling waar meisje kort was geweest, de
consultatiebureau arts. Het sophia kinderziekenhuis bezochten we toen nog
omdat Doortje met een gastro schizis geboren was (open buik). Mama in een
roerige fase waar ik ongerust over was, soms ook spoorloos verdwenen. Een
verdeelde familie om alle zorgen die er waren, iedereen had wel een oplossing
of idee over wat er gebeuren moest, maar ik ben niet zo goed stuurbaar en wel
heel eigenwijs.
Of ik kon kiezen tussen Doortje en mama vroeg een
instantie, ja knikte ik, want ik werkte aan alles mee om Doortje bij me te
krijgen, nee dacht ik heel hard, nooit zou ik kiezen. Al snapte ik
zelf ook wel dat alle stress geen gezonde factor was, maar ik had een missie; Doortje
en mama samen, zo vaak als ons drieën zou lukken. Het kostte me
veel energie. Gelukkig kreeg ik 4 weken vrij, pleegzorgverlof. Ik
werkte toen nog maar wist al dat mijn ontslag dreigde door een
reorganisatie.
Voor het overzicht gebruikte een lijst waar op ik alle
contacten bijhield, hun rol, professie en telefoonnummer, het waren er meer dan
100. De overgang hield voor mij allerlei in: van alleenwonend naar
samenwonend, van oma naar verzorger, van werkende naar werkeloze. Dat
laatste zou nog gunstig voor ons uitpakken, een poos rust na alle
commotie. Van vaak beschikbare vriendin/zus/dochter/moeder/werknemer naar
zelden nog beschikbare wat dan ook. Doortje had net geleerd om op handen en
voeten te staan en dan onder haar billen door te kijken. Voor mij een
leuk excuus om een opvlieger te verbloemen. ‘Niks aan de hand hoor, we
gymmen'. Ik was in ieder geval lekker warm voor meisje! 2008 was een
prachtige zomer, ik ging over en als beloning werd ik een Nana. Mission
accomplished.
Waar sneeuw
allemaal niet goed voor is. Ik kijk er naar door de ogen van Doortje. Genieten. Want
zo is het wel in ons leven samen, ik beleef de wereld nu vaker bewust omdat Doortje
mij voordoet als een kind te ervaren. Welke oma ligt zo vaak in
de sneeuw? Lucky me. Koude vingers, natte kleren, warme
chocolademelk; 'maak maar echte Nana'.
Ze huilde de eerste morgen dat we de
sneeuw achterbuiten moesten bevlekken met onze voetstappen. Ik herinnerde
me dat ook, zo zonde om door die pracht heen te lopen. Verse sneeuw lijkt
zoveel van ´alles is goed, mooi, stil en zacht´. Zodra de sneeuw een nieuw
spoorzoekspel werd
was het weer goed. We zoeken samen uit wie welke sporen maakte. Grote
voeten, kleine voeten, slee, fiets, poes, hond een
vogel. We zoeken de hele omgeving af.
We kregen een
3poot met tableau er op. Nu is er een vogel restaurant in de tuin. vogels voeren
Vlak voor het
keuken raam bespiedden we de vogels. Mocht het de 1e jaren van Doortjes
komst hier nog wel eens lijken alsof het leven alleen maar ´kind´
ademde, inmiddels gaat Doortje ook steeds vaker mee in mijn wereld. Ze
herkent al heel wat vogels. Samen voor het keukenraam stil zitten wachten
om te zien wie er komen voor vers voer. We kraaien zelf van plezier als er
een nieuw soort langs komt. Voor de lol pakken we er de vogelgids
bij. Alsof die vogel echter wordt als we de beschrijving hebben gelezen en
de foto gezien. 'Ja dat klopt Nana zijn snavel is oranje'.
Ik kan niet
wachten om te vertellen wie er op bezoek waren in de tuin als ze weer uit
school komt.
We gaan zo
vaak mogelijk op de slee naar school. Ik weet niet of je Edina kent, van Absolutely
Fabulous, maar zoals zij een poging doet om te rennen (ziet er niet uit!)
zo voel ik me dan. Dolle pret.
Ik kan Doortje
niet blijer maken dan wanneer we samen op de slee van een heuveltje
afglijden. Zij gilt
'joehoeoeoe' en ik gil lekker mee. Dan maar Edina. Iedere dag
weer. Doortje durft inmiddels ook op haar buik naar beneden te glijden,
'jij durft dat niet hé Nana?' Nee duhuh, dan hangt er van alles om
die slee heen. Handen in de lucht, dat durft Nana nu wel als ze naar
beneden glijdt. Ook mama voelt zich weer kind, zei ze, als ze komt spelen
met Doortje, ik snap dat wel.
Sneeuwballen gooien. 'Dat is heel erg
niet grappig Nana' roept Doortje als er een sneeuwbal op haar koppie terecht komt. Er
ligt nog een opblaasbare slee te wachten, zo'n autobandachtig
ding, kerstpakket cadeau, maar dat is deze Edina nog even
een glij manoeuvre te veel.
Gelukkig komt er nog meer
sneeuw volgens de weersvoorspelling!
Een van de
waardevolle giften om aan een kindje mee te geven is voor mij ´eerlijk delen´.
Velen delen met
mij, ik deel met anderen. Wie je ook bent, wat je ook bent delen kun je altijd.
Je liefde, je vriendschap, je aandacht, maar ook je materie. De wereld
wordt mooier van eerlijk delen.
Voor Doortje is
dit nu nog niet zo makkelijk. Waarschijnlijk is het voor elke 5 jarige wel eens
een kwestie maar ik zie dat Doortje heel bedachtzaam wordt als ze moet delen. Qua
aandacht is het ronduit moeilijk voor haar. Om de beurt praten, wachten op je
beurt ik krijg wel eens de kriebels van haar ongeduld.
Het is dat geen
behang heb maar anders....
Komt vast ook
door onze situatie, samen zijn geeft haar soms het idee dat mijn oren voor
haar alleen in gebruik zijn. Beetje verwend. Wonen bij een Nana betekent
voor haar ook dat ze vaak omringd is met ouderen. Je kunt haar wel eens dingen
horen zeggen die niet altijd leeftijdsadequaat zijn. Ze riep erg jong al;
´sssst ik moet me even concentreren'. Ook wel koddig want haar R spreekt ze uit
als een L. Haar lievelings groente zijn kroten!!!!
Er zijn weinig
jonge kinderen in onze directe omgeving. Haar vriendschappen lopen via school. Afspraakjes
maken dus. Lekker plezier op niveau en oefenen in delen. Ik doe
vrijwilligerswerk bij Edukans, er worden schoenendoos
gevuld door schoolkinderen voor kinderen in landen waar minder is dan hier, en
wij checken of er in zit wat er in hoort.
Dit jaar wilde Doortje
ook een schoenendoos vullen. Ik was zo trots op haar. Delen moet je niet vragen
maar doen. 5 Dingen horen in elke doos; tandenborstel/pasta, zeep,
schrijfgerei, een speeltje en een knuffel. De eerste 2 dingen deden we samen. Daarna
duurde het 2 weken voor Doortje klaar was. Keer op keer begon ze opnieuw. Welke
pen, speelgoedje en vooral welke knuffel sta je af.
Ze maakte bloedserieus, heel zorgvuldig,
haar keuzes. Ik liet haar lekker keutelen en rommelen. De doos werd prachtig
versierd. Dat alleen was al een mooi cadeau.
Op een dag is ze
klaar. Hier gaat érgens ter wereld een meisje heel blij van worden. 'De doos
kan je mee nemen Nana´zegt ze. Zie ik nog net hoe ze er een gezellige,
roze, pluizige sleutelhanger uithaalt. 'Deze toch naar niet Nana die vind
ik zelf nog mooi'. Lief kindje, je hebt genoeg gedeeld.
Opa is ziek. Dat
is erg jammer voor hem maar ook voor Doortje.
Ze zijn dol
op elkaar, Doortje en onze lease/parttime, opa.
Meisje heeft het
1e jaar van haar leven samen met mama en veel begeleiding van de toen betrokken
instanties bij hem gewoond. Mama kon niet blijven wonen in het toenmalige
begeleid wonen project omdat daar geen baby's konden zijn. De optie
om in een moeder-kind project te gaan wonen werd vertraagd door
wachtlijsten en wees mama af. In die tijd was ik nog niet van plan om
de zorg voor Doortje op me te nemen en kon ik dus oma zijn, contact
houden met de instanties en mama begeleiden in haar moedertaken.
Het
alledaagse was voor opa, zwaar, zeker toen het foute dak en werkeloze
vriendje van toen ook introk.
Opa hield er
nachtmerries aan over. Toen Doortje net 1 jaar was is ze alsnog onder mijn
hoede gekomen.
Opa steunt nog
steeds Doortje , mama en mij.
Opa is alle
zaterdagen bij ons, door de week heen af en toe, past op, en we gaan met deze
opa op vakantie. Hij is Doortjes grootste fan en belangrijk voor haar
omdat ze via hem vader-achtige mannelijke aspecten in het leven mee krijgt. Wilde
spelletjes, stoeien, een iets lossere levenshouding, sponsoring, heren support,
bouwen, allemaal zaken waar opa beter in is dan ik.
Maar nu
raakte opa aan een hevige griep en weet Doortje even niet wat te doen. Ze mist
hem.
Via sneltoetsen
op de telefoon kan ze hem altijd bellen, maar Doortje wil niet bellen. Ze wil
ook niet knutselen voor opa. Doet ze graag maar nu wacht ze wel tot opa beter
is.
Na een dag of 3
hoor ik wat er speelt. 'Gaat opa dood, want hij is al oud?' Tjonge
jonge wat een mensbeeld, we zijn niet eens 60.
Nee lieverd opa gaat niet
dood. En dan ga je uitleggen in sesamstraattaal dat oud altijd ouder kan. En
belangrijk; dat wij 100 willen gaan worden. Meteen even mijn eigen
sterfelijkheid onder ogen gezien en gewoon ontkennen tegen Doortje. Nou ja, ze
is gerustgesteld. Na 8 dagen wil ze toch even met opa bellen. Of ze hem
even mag vertellen dat ze een verjaardagskadootje weet????? Afijn. Fijne babbel,
allebei blij.
'Wordt maar gauw
beter opa' roept ze 'want ik ben al snel jarig'.
Ja ja medeleven
zit er al vroeg in.
Het is een spel
ontstaan tijdens moeizame maaltijden. Een gezellige maaltijd met ons tweetjes
is wel eens lastig om duizend redenen.
Geen honger, geen
trek, moe, chagrijnig, liever babbelen, liever alles dan even eten. Op de dagen
dat het niet zo makkelijk gaat zet ik wel eens het spel van ´echte dames´ in.
We spelen dan dat
we koningin of prinses zijn en alles keurig doen.
Het stimuleert Doortje
om door te eten en ook handig; netjes eten.
Je weet niet waar
ze nog eens terecht komt, stel je voor dat Doortje net een van die
weinigen is die als burgermeisje een echte prins gaat lieven dan is
het aardig als ze mes en vork correct kan bedienen.
Mocht dat het
niet worden dan lever ik toch een lekkere volwassene af over een jaar of 14.
In het voorjaar
was ik met zussen in een hotel en in de ontbijtzaal, die verder compleet leeg
was, kwam een jonge chinese man binnen, hij nam plaats aan de andere kant
van de zaal en at werkelijk oorverdovend hard, veel lawaai, wij wisten
niet waar we moesten kijken.
Ik bedoel maar
ons 'keurig' is niet universeel maar ik doe een poging met Doortje.
Soms
betrappen Doortje en ik elkaar wel eens en dan heet dat bij
ons 'hoor ik daar een chinese man?'
Zo gaat het ook
met het echte dames spel. Doortje heeft iets geleerd maar zodra ik zelf
niet consequent ben roept ze dat ik geen echte dame ben. Vinden we leuk.
Sinds kort heeft Doortje
een variant bedacht op ons spelletje.
Ze maakt er een
raadsel van voor mij. Een echte dame heeft lang blond haar en 4 poezen. Wie
is die dame? Dat is dan haar mama maar om het spel op te leuken noem ik dan
eerst nog wat andere namen.
Dan volgen er nog
wat raadsels op het thema mama. Een echte dame reist met de
trein, bijvoorbeeld, doet mama namelijk altijd! Maar het kan ook meteen
bikkelhard worden.
Wanneer Doortje
dingen gaat noemen van mij; een echte dame heeft geen grijs haar bijvoorbeeld.
Of een echte dame
speelt geen 'billie billie' onze choreografie op het lied "I like to
move it"
Ze is gewoon
keihard dat kind, maar zolang ze ook nog zegt dat een echte dame in een
gezellig huisje woont mét haar kan
ik elke maaltijd wel aan.